PGS, TS. DOÃN THỊ CHÍN
Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
Tóm tắt: Phản bác các quan điểm sai trái, thù địch về Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng là nhiệm vụ quan trọng trong giảng dạy lý luận chính trị. Bài viết nhận diện và phân tích một số luận điệu xuyên tạc quá trình chuẩn bị, đổi mới nội dung và phương thức xây dựng văn kiện; công kích các quyết sách chiến lược của Đảng; phủ nhận hoặc gây hoài nghi về tính khả thi của những chủ trương lớn trong phát triển đất nước. Trên cơ sở phân tích tài liệu và vận dụng phương pháp lịch sử, logic, bài viết làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn của các quan điểm, chủ trương của Đảng được xác định trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIV, đồng thời đề xuất một số định hướng trong giảng dạy lý luận chính trị, gồm: chứng minh tính dân chủ, khoa học của quy trình xây dựng Văn kiện; làm sâu sắc cơ sở lý luận và thực tiễn của các quyết sách chiến lược; chứng minh tính khả thi của các chủ trương; trang bị cho người học năng lực nhận diện, kiểm chứng và phản bác thông tin sai lệch; nâng cao vai trò, bản lĩnh và năng lực chuyên môn của đội ngũ giảng viên lý luận chính trị.
Từ khóa: giảng dạy lý luận chính trị; quan điểm sai trái; Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng.
REFUTING ERRONEOUS VIEWS ON THE 14TH NATIONAL PARTY CONGRESS DOCUMENTS IN POLITICAL THEORY TEACHING
Abstract: Refuting erroneous and hostile viewpoints concerning the Documents of the 14th National Congress of the Communist Party of Viet Nam constitutes an important task in political theory teaching. This article identifies and analyzes several distorted narratives directed at the Congress Documents. These narratives misrepresent the renewal of the content and methods of document preparation, attack the Party’s strategic decisions, and question or deny the feasibility of major national development policies. Based on document analysis and historical and logical methods, the article clarifies the theoretical and practical foundations of the viewpoints and policies presented in the Congress Documents, and proposes several orientations for political theory teaching, including demonstrating the democratic and scientific nature of the document-drafting process; clarifying the theoretical and practical foundations of strategic decisions; explaining the feasibility of major policies; developing learners’ abilities to identify, verify, and refute misleading information; and enhancing the professional competence, political steadfastness, and guiding role of political theory lecturers.
Keywords: hostile viewpoints; political theory teaching; Documents of the 14th National Party Congress
1. Mở đầu
Đại hội lần thứ XIV của Đảng đánh dấu mốc quan trọng, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng không chỉ tổng kết thực tiễn 40 năm đổi mới, mà còn đề ra những quyết sách chiến lược và hệ thống quan điểm phát triển có tính đột phá, thể hiện sự kết tinh trí tuệ và khát vọng của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta. Cùng với việc phổ biến và tổ chức thực hiện Văn kiện, trên không gian thông tin cũng xuất hiện những cách diễn giải sai lệch, xuyên tạc hoặc phủ nhận các quan điểm, mục tiêu và chủ trương được Đại hội xác định. Những thông tin này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức của một bộ phận cán bộ, đảng viên và Nhân dân nếu không được kịp thời nhận diện, kiểm chứng và phản bác.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, lâu dài của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân và cả hệ thống chính trị. Trong bối cảnh đó, giảng dạy lý luận chính trị tại các cơ sở đào tạo không chỉ truyền thụ tri thức, mà còn góp phần hình thành thế giới quan khoa học, rèn luyện bản lĩnh chính trị, năng lực tư duy phản biện và trách nhiệm xã hội cho người học. Giảng viên lý luận chính trị cần giúp người học hiểu đúng nội dung Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng, đồng thời có khả năng nhận diện, phân tích và phản bác những thông tin sai lệch, những quan điểm xuyên tạc liên quan đến chủ trương, định hướng phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Bài viết tập trung nhận diện và phân tích một số dạng lập luận sai lệch liên quan đến quá trình chuẩn bị, xây dựng Văn kiện và các mục tiêu, nhiệm vụ được xác định trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất các định hướng vận dụng trong giảng dạy lý luận chính trị để phản bác các quan điểm sai trái đối với Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng.
2. Phương pháp nghiên cứu
Bài viết sử dụng phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu để khảo cứu các văn kiện của Đảng, nghị quyết, báo cáo và những tài liệu có liên quan đến công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đồng thời phân tích một số dạng thông tin sai lệch liên quan đến quá trình xây dựng Văn kiện. Bài viết vận dụng phương pháp lịch sử, logic để nhận diện, phân tích nội dung, phương thức biểu hiện và tác động của các quan điểm sai trái, thù địch liên quan đến Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng.
Việc phân tích được tiến hành trên cơ sở đối chiếu các luận điệu xuyên tạc với nội dung chính thức của Văn kiện, kết quả tổng kết thực tiễn 40 năm đổi mới và những thành tựu phát triển của đất nước. Qua đó, bài viết làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn của các quan điểm, mục tiêu và quyết sách chiến lược được Đại hội lần thứ XIV của Đảng xác định.
3. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
3.1. Nhận diện một số luận điệu chống phá đối với nội dung Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng
Thứ nhất, các thế lực thù địch xuyên tạc quá trình đổi mới nội dung và phương thức xây dựng các văn kiện trình Đại hội lần thứ XIV của Đảng
Một trong những điểm đáng chú ý trong quá trình chuẩn bị Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng là yêu cầu đổi mới cách tiếp cận, nâng cao chất lượng tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận, mở rộng dân chủ, phát huy trí tuệ tập thể, tiếp thu ý kiến của cán bộ, đảng viên, Nhân dân, chuyên gia và nhà khoa học.
Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng khẳng định: “Trong quá trình hoàn thiện Văn kiện, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đặc biệt coi trọng việc phát huy trí tuệ tập thể, mở rộng dân chủ, lắng nghe sâu sắc tiếng nói của đảng viên, của Nhân dân, của đội ngũ trí thức, nhà khoa học, doanh nhân, văn nghệ sĩ, cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, đồng bào ta ở trong và ngoài nước” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026a, tr.15-16); “Dự thảo các Văn kiện đã được thảo luận rộng rãi trong toàn Đảng, công bố công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng, lấy ý kiến các đại biểu Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị – xã hội, các tầng lớp Nhân dân bằng nhiều hình thức phong phú” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026a, tr.16).
Một dạng lập luận sai lệch cần được nhận diện là việc cho rằng quá trình lấy ý kiến chỉ mang tính hình thức, nội dung Văn kiện đã được định sẵn và các ý kiến góp ý không được tổng hợp, tiếp thu. Dạng lập luận này không cung cấp chứng cứ về quy trình tổng hợp, tiếp thu và giải trình, đồng thời bỏ qua những thông tin chính thức về các vòng thảo luận, lấy ý kiến và chỉnh lý dự thảo Văn kiện.
Việc xây dựng văn kiện đại hội Đảng là quá trình kết hợp giữa nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, dự báo chiến lược và tiếp thu ý kiến của cán bộ, đảng viên, các tầng lớp Nhân dân. Do đó, Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng không phải là sản phẩm của tư duy khép kín hoặc ý chí chủ quan mà là kết quả của quá trình nghiên cứu, trao đổi, thảo luận và tiếp thu có hệ thống. Việc xuyên tạc quy trình xây dựng Văn kiện thực chất là phủ nhận tính dân chủ trong sinh hoạt chính trị của Đảng và đời sống chính trị của đất nước.
Thứ hai, phủ nhận nền tảng lý luận và các quyết sách chiến lược được xác định tại Đại hội lần thứ XIV của Đảng
Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng không chỉ tổng kết sâu sắc thực tiễn 40 năm đổi mới, mà còn tiếp tục bổ sung, phát triển và hoàn thiện lý luận về đường lối đổi mới, qua đó góp phần làm phong phú nền tảng tư tưởng và hệ thống lý luận của Đảng.
Một số quan điểm sai trái xuyên tạc mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa như một mô hình chứa đựng mâu thuẫn; đồng nhất việc phát triển kinh tế tư nhân với từ bỏ con đường đi lên chủ nghĩa xã hội; phủ nhận sự ổn định của xã hội Việt Nam; xuyên tạc bản chất của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; đồng thời cho rằng hệ thống chính trị thiếu khả năng thích ứng trước những yêu cầu phát triển mới.
Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng khẳng định: “Đường lối đổi mới của Đảng ta là hoàn toàn đúng đắn, phù hợp với thực tiễn Việt Nam và xu hướng phát triển của thời đại” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026a, tr.20). Những quyết sách lớn trong Văn kiện thể hiện tầm nhìn phát triển đất nước trong giai đoạn mới, gắn với việc “kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026a, tr.20); phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa; đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, hội nhập quốc tế và phát triển con người Việt Nam toàn diện.
Các quan điểm sai trái thường tách rời những quyết sách chiến lược khỏi nền tảng lý luận và thực tiễn Việt Nam, từ đó quy kết sự kiên định của Đảng là bảo thủ hoặc coi những đổi mới trong tư duy phát triển là xa rời chủ nghĩa Mác – Lênin. Khi Đảng kiên định mục tiêu, các quan điểm này cho rằng, Đảng không đổi mới; khi Đảng đổi mới, sáng tạo, chúng lại quy chụp là từ bỏ nền tảng tư tưởng. Cách lập luận này có thể gây hoài nghi về tính đúng đắn của đường lối và làm suy giảm niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.
Cần khẳng định rằng, các quyết sách chiến lược trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng là kết quả của quá trình tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận và kế thừa những thành tựu của 40 năm đổi mới. Kiên định nền tảng tư tưởng không đồng nghĩa với khép kín, bất biến. Bản chất khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đòi hỏi phải được vận dụng và phát triển sáng tạo, phù hợp với điều kiện lịch sử cụ thể. Vì vậy, việc bổ sung, phát triển các chủ trương mới trong Văn kiện chính là biểu hiện của tư duy đổi mới và năng lực tự hoàn thiện đường lối, phương thức lãnh đạo của Đảng.
Thứ ba, các thế lực thù địch xuyên tạc, phủ nhận tính khả thi của những chủ trương chiến lược được xác định trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng
Một số quan điểm sai trái gây tâm lý hoài nghi khi cho rằng các mục tiêu phát triển của đất nước quá cao, thiếu cơ sở hoặc không thể thực hiện; các định hướng về chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển nhanh và bền vững, xây dựng xã hội hài hòa, bao trùm, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế chỉ mang tính khẩu hiệu. Những luận điệu này nhằm làm suy giảm niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân vào năng lực lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực hiện của Đảng và Nhà nước.
Trong các nội dung chiến lược xuyên suốt nhằm triển khai các quyết sách của Đại hội lần thứ XIV, Đảng khẳng định: “Phát triển nhanh nhưng phải bền vững” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026a, tr.29); “Tăng trưởng kinh tế phải gắn kết chặt chẽ với tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường, để đời sống vật chất và tinh thần của người dân không ngừng được nâng cao, để xã hội thực sự hài hòa, dân chủ, để người dân tin tưởng vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026a, tr.33).
Theo đó, phát triển không chỉ nhằm mục tiêu tăng trưởng kinh tế thuần túy mà phải hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân, bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả phát triển. Đây là biểu hiện cốt lõi của tính bao trùm trong quan điểm phát triển của Đảng: “Chính sách xã hội phải hướng tới bao trùm, công bằng, hiệu quả, bền vững” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026a, tr.33).
Các quan điểm sai trái thường tuyệt đối hóa khó khăn, thổi phồng hạn chế, tách mục tiêu chiến lược khỏi thành tựu đã đạt được. Những quan điểm này chỉ nhấn mạnh các điểm nghẽn về năng suất lao động, chất lượng nguồn nhân lực, chênh lệch phát triển giữa các vùng, ô nhiễm môi trường, tham nhũng, tiêu cực hoặc những bất cập trong quản lý xã hội mà không đặt các vấn đề đó trong tiến trình đổi mới, trong nỗ lực khắc phục của Đảng, Nhà nước và những chuyển biến tích cực của đất nước. Cách nhìn nhận này phiến diện, thiếu khách quan và không phản ánh đầy đủ bối cảnh, tiến trình phát triển của Việt Nam.
Các chủ trương chiến lược của Đảng và Nhà nước đều được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn, đánh giá nguồn lực, nhận diện thời cơ, thách thức và dự báo xu hướng phát triển. Khả năng thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp được xác định trong Văn kiện không chỉ phụ thuộc vào nội dung mục tiêu mà còn phụ thuộc vào nguồn lực, lộ trình, cơ chế tổ chức thực hiện và trách nhiệm của các chủ thể có liên quan.
Kết quả 40 năm đổi mới tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn phát triển mới, nhưng việc đánh giá khả năng thực hiện các mục tiêu của Đại hội XIV phải dựa trên cả thành tựu, nguồn lực hiện có và những hạn chế cần khắc phục. Văn kiện Đại hội XIV ghi nhận GDP bình quân đầu người năm 2025 đạt 5.026 USD; tỉ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều còn 1,3% (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026a, tr.344-345). Theo Báo cáo Phát triển con người của Chương trình phát triển Liên hợp quốc (UNDP), chỉ số phát triển con người (HDI) của Việt Nam năm 2023 đạt 0,766. Việt Nam đứng thứ 93 trong số 193 quốc gia và vùng lãnh thổ về HDI, thuộc nhóm phát triển con người cao; tuy nhiên, HDI điều chỉnh theo bất bình đẳng còn 0,641 (United Nations Development Programme [UNDP], 2025). Các chỉ tiêu này cho thấy sự cải thiện về kinh tế và phát triển con người, đồng thời cần được phân tích cùng những chênh lệch về thu nhập, giáo dục và y tế để tránh đánh giá một chiều.
Như vậy, các luận điệu xuyên tạc Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng tuy đa dạng về hình thức nhưng đều nhằm mục đích làm sai lệch nội dung Văn kiện, gây hoài nghi về khả năng tổ chức thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ được xác định. Do đó, trong giảng dạy lý luận chính trị, giảng viên cần giúp người học nhận diện rõ bản chất của các luận điệu sai trái; phân biệt góp ý xây dựng với xuyên tạc, chống phá; phản biện khoa học với phủ nhận cực đoan; khó khăn khách quan trong quá trình phát triển với việc phủ nhận thành quả và bản chất của chế độ. Đây là cơ sở quan trọng để hình thành bản lĩnh chính trị, năng lực tư duy phản biện và trách nhiệm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cho người học, nhất là thế hệ trẻ.
3.2. Một số định hướng giảng dạy lý luận chính trị nhằm phản bác các quan điểm sai trái, thù địch về Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng
Thứ nhất, chứng minh tính dân chủ, khoa học trong quy trình xây dựng Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng
Đối với những luận điệu xuyên tạc quy trình xây dựng Văn kiện, cần làm rõ đây là quá trình chặt chẽ, gồm nhiều bước, nhiều vòng, có sự tham gia rộng rãi của toàn hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân. Giảng viên cần cung cấp thông tin, dẫn chứng cụ thể về quá trình lấy ý kiến, tổng hợp, tiếp thu và chỉnh lý để khẳng định Văn kiện là sự kết tinh trí tuệ tập thể, phản ánh ý chí, nguyện vọng của Nhân dân. Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng chỉ rõ: “Chỉ trong 1 tháng đã có gần 5 triệu lượt cán bộ, đảng viên, Nhân dân đóng góp hơn 14 triệu lượt ý kiến gửi về các Tiểu ban Văn kiện, được chắt lọc, tiếp thu nghiêm túc” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026a, tr.16).
Trên cơ sở đó, giảng viên cần bác bỏ quan điểm cho rằng, việc lấy ý kiến chỉ mang tính hình thức, Văn kiện đã được định sẵn và không phản ánh ý chí, nguyện vọng của Nhân dân. Nội dung Văn kiện không phải là những nhận định chủ quan, áp đặt mà là kết quả của sự kết hợp giữa lý luận khoa học và thực tiễn sinh động của cách mạng Việt Nam trong điều kiện lịch sử mới.
Mỗi ý kiến đóng góp của cán bộ, đảng viên và Nhân dân là một kênh phản ánh đời sống xã hội và những vấn đề đang đặt ra trong quá trình phát triển đất nước, qua đó giúp Văn kiện có cơ sở thực tiễn sâu sắc hơn. Tính khoa học của quy trình còn được thể hiện ở việc tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, đối chiếu với bối cảnh trong nước và quốc tế, dự báo xu hướng phát triển để hình thành các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp phù hợp.
Vì vậy, giảng viên cần giúp người học thấy rõ Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng không phải là sản phẩm của tư duy khép kín mà là kết quả của quá trình chuẩn bị công phu, nghiêm túc, dân chủ và khoa học. Việc phản bác các luận điệu xuyên tạc phải dựa trên chứng cứ cụ thể, lập luận chặt chẽ, tránh cách nói chung chung, cảm tính. Qua đó, giảng viên giúp người học hiểu rằng bảo vệ Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng cũng chính là bảo vệ thành quả trí tuệ, ý chí chính trị và niềm tin của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân đối với con đường phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Thứ hai, làm sâu sắc cơ sở lý luận và thực tiễn của các quyết sách chiến lược trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng
Trước những quan điểm công kích nền tảng tư tưởng của Đảng, giảng viên cần phân tích rõ sự thống nhất giữa chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh với đường lối đổi mới; chỉ ra rằng các quyết sách chiến lược không phải là sự lựa chọn chủ quan mà là kết quả của quá trình tổng kết thực tiễn và phát triển lý luận phù hợp với điều kiện lịch sử cụ thể của Việt Nam. Việc gắn lý luận với những thành tựu phát triển đất nước là bằng chứng thuyết phục để phản bác các quan điểm phủ nhận.
Giảng viên cần khẳng định Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng là sự kết tinh trí tuệ, ý chí và tầm nhìn chiến lược của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân trong giai đoạn phát triển mới; là kết quả của quá trình tổng kết sâu sắc thực tiễn 40 năm đổi mới, đồng thời kế thừa và phát triển sáng tạo những giá trị nền tảng của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Văn kiện khẳng định phải “kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026a, tr.21).
Trong quá trình giảng dạy những vấn đề liên quan đến nội dung Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng, giảng viên cần khẳng định rõ các quyết sách chiến lược của Đảng trong Văn kiện thể hiện sự kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Việc kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là sự lựa chọn có tính lịch sử và được kiểm nghiệm qua thực tiễn cách mạng Việt Nam.
Trong bối cảnh thế giới biến động phức tạp, việc giữ vững định hướng chiến lược, đồng thời đổi mới, sáng tạo về phương thức phát triển cho thấy bản lĩnh chính trị và tầm nhìn của Đảng. Kiên định không đồng nghĩa với bảo thủ; đổi mới không đồng nghĩa với xa rời mục tiêu và nền tảng tư tưởng.
Giảng viên cũng cần làm rõ giá trị của Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng trong việc tiếp tục phát triển lý luận về mô hình phát triển của Việt Nam. Những nội dung như phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân; phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa; thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo; xây dựng xã hội hài hòa, bao trùm; phát triển nhanh và bền vững không chỉ phản ánh yêu cầu thực tiễn mà còn góp phần làm phong phú lý luận về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam và quyết tâm chính trị của toàn Đảng, toàn dân đối với sự phát triển của đất nước.
Một phương diện cần được làm rõ là cơ sở thực tiễn của các mục tiêu và nhiệm vụ được xác định trong Văn kiện. Những kết quả đạt được qua 40 năm đổi mới là tiền đề, nguồn lực để Đảng xác định mục tiêu phát triển trong giai đoạn mới. Những minh chứng thực tiễn này giúp người học củng cố niềm tin trên cơ sở khoa học, không chỉ bằng sự tiếp nhận thụ động. Đây là cơ sở để nâng cao hiệu quả đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch đối với Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng trong giảng dạy lý luận chính trị.
Thứ ba, chứng minh tính khả thi của các chủ trương chiến lược trong Văn kiện trên cơ sở khoa học và thực tiễn
Trước những quan điểm hoài nghi, phủ nhận tính khả thi của các mục tiêu và nhiệm vụ chiến lược trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng, giảng viên cần phân tích rõ những điều kiện bảo đảm thực hiện, bao gồm: nền tảng thể chế ngày càng hoàn thiện; tiềm lực kinh tế – xã hội được nâng lên; nguồn nhân lực từng bước phát triển; kinh nghiệm lãnh đạo, quản lý qua 40 năm đổi mới; vị thế quốc tế ngày càng được củng cố. Đây là những cơ sở quan trọng để khẳng định các chủ trương chiến lược của Đảng không xuất phát từ mong muốn chủ quan, duy ý chí mà được xây dựng trên nền tảng tổng kết thực tiễn, dự báo khoa học và yêu cầu phát triển khách quan của đất nước.
Trong giảng dạy lý luận chính trị, giảng viên cần giúp người học nhận thức rõ tính khả thi của mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp được xác định trong Văn kiện. Các mục tiêu phát triển nhanh, bền vững; đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; chuyển đổi số; đổi mới sáng tạo; xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; phát triển con người toàn diện đều gắn với những điều kiện hiện thực đang được tạo lập.
Để phản bác hiệu quả những quan điểm phủ nhận tính khả thi của Văn kiện, giảng viên không chỉ khẳng định bằng lý luận mà cần sử dụng số liệu, dẫn chứng thực tiễn và phân tích mối quan hệ giữa mục tiêu, nguồn lực, giải pháp và cơ chế tổ chức thực hiện. Từ đó, người học thấy rõ Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng là sự kết tinh giữa tầm nhìn chiến lược, tư duy khoa học và bản lĩnh chính trị của Đảng.
Thứ tư, trang bị cho người học năng lực nhận diện và phản bác các quan điểm sai trái, thù địch về Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng
Trong bối cảnh thông tin đa chiều và phức tạp hiện nay, giảng dạy lý luận chính trị không nên chỉ dừng lại ở việc truyền đạt tri thức một chiều mà cần chú trọng phát triển năng lực nhận diện, phân tích và phản bác các quan điểm sai trái, thù địch liên quan đến Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng.
Cần thiết kế nội dung dạy học theo hướng đặt người học vào những tình huống nhận thức gắn với các thông tin hoặc luận điệu xuyên tạc. Đối với các quan điểm xuyên tạc những quyết sách chiến lược, giảng viên có thể nêu các nhận định sai lệch, chẳng hạn cho rằng mục tiêu phát triển thiếu thực tế hoặc việc kiên định nền tảng tư tưởng là biểu hiện của sự bảo thủ. Trên cơ sở đó, giảng viên yêu cầu người học đối chiếu với nội dung Văn kiện và thực tiễn phát triển đất nước để phân tích, chỉ ra tính phiến diện, sai lệch của các luận điệu.
Quá trình đối chiếu và chứng minh giúp người học hình thành năng lực nhận diện bản chất vấn đề và xây dựng lập luận phản bác có cơ sở. Khi tham gia tình huống tranh biện, người học cần xác định vấn đề, kiểm tra nguồn, phân biệt dữ kiện với ý kiến, đánh giá chất lượng chứng cứ và xây dựng kết luận phù hợp với kết quả đối chiếu. Giảng viên đánh giá quá trình lập luận, độ tin cậy của nguồn, độ chính xác của dữ liệu và khả năng phản hồi các ý kiến khác nhau, không chỉ đánh giá việc lặp lại một kết luận có sẵn.
Giảng viên cần chú trọng rèn luyện kỹ năng phân tích và kiểm chứng thông tin trong môi trường số; trang bị phương pháp đánh giá nguồn tin, xác định chủ thể phát hành, thời điểm công bố, mục đích truyền thông, căn cứ dữ liệu và mức độ tin cậy của thông tin. Người học cần biết phân biệt ý kiến chủ quan với luận cứ khoa học, phản biện xây dựng với xuyên tạc có chủ đích, qua đó giữ vững lập trường trước các luồng thông tin trái chiều.
Cần phát huy vai trò định hướng của giảng viên trong toàn bộ quá trình dạy học. Giảng viên không chỉ tổ chức hoạt động học tập mà còn phải định hướng phương pháp, giúp người học phân biệt rõ ranh giới giữa trao đổi học thuật với quan điểm sai trái. Sự kết hợp giữa môi trường thảo luận cởi mở với định hướng khoa học, vững chắc sẽ góp phần hình thành khả năng nhận diện và chủ động phòng ngừa ảnh hưởng của các thông tin sai lệch.
Việc trang bị năng lực nhận diện và phản bác không chỉ giúp người học hiểu đúng nội dung Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng mà còn có khả năng bảo vệ những giá trị và quan điểm đúng đắn trước các luận điệu xuyên tạc. Đây là biểu hiện của việc đổi mới giảng dạy lý luận chính trị theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực người học, góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.
Thứ năm, nâng cao vai trò, bản lĩnh và năng lực của đội ngũ giảng viên lý luận chính trị
Giảng viên lý luận chính trị cần có lập trường vững vàng, trình độ chuyên môn sâu, nghiên cứu kỹ nội dung Văn kiện, thường xuyên cập nhật tri thức mới và nhạy bén trước các vấn đề nảy sinh trong thực tiễn. Giảng viên không chỉ truyền đạt tri thức mà còn trực tiếp tham gia đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, định hướng nhận thức và củng cố niềm tin cho người học.
Trước mỗi bài giảng, giảng viên phải chuẩn bị công phu về nội dung và phương pháp; xây dựng môi trường học tập dân chủ, khuyến khích trao đổi học thuật nhưng phải giữ vững định hướng chính trị, qua đó phát triển tư duy độc lập của người học trên nền tảng khoa học.
Giảng viên cần chủ động đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của người học, gắn lý luận với thực tiễn sinh động của đất nước và thời đại. Giảng viên cần tích hợp các tình huống thực tiễn và vấn đề thời sự vào bài giảng để nâng cao tính thuyết phục, tính cập nhật và sức hấp dẫn của môn học.
Đồng thời, giảng viên cần nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học, tích cực tham gia tổng kết thực tiễn để bổ sung, làm giàu nội dung giảng dạy. Việc nghiên cứu, cập nhật và xử lý kịp thời những vấn đề lý luận, thực tiễn mới sẽ giúp giảng viên chủ động trong việc định hướng nhận thức và giải đáp những vấn đề người học quan tâm.
Giảng viên cũng cần tăng cường ứng dụng công nghệ, khai thác hiệu quả các nền tảng số và nguồn học liệu chính thống để nâng cao chất lượng giảng dạy. Quan trọng hơn, giảng viên phải thực sự là tấm gương về đạo đức, phong cách, tinh thần trách nhiệm và bản lĩnh chính trị để tạo sức lan tỏa tích cực đối với người học. Có như vậy mới nâng cao chất lượng bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch liên quan đến Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng trong giảng dạy lý luận chính trị, đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đất nước.
4. Kết luận
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không có nghĩa là duy trì sự bảo thủ, khép kín mà là không ngừng củng cố năng lực nhận thức khoa học, chủ động phân tích và phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên cơ sở lý luận vững chắc và thực tiễn sinh động. Đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng của cả hệ thống chính trị. Trong các lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ này, đội ngũ cán bộ, giảng viên lý luận chính trị giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Thông qua quá trình giảng dạy, nghiên cứu và định hướng nhận thức, giảng viên giúp người học hiểu đúng nội dung Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng, nhận diện bản chất của các quan điểm sai trái và xây dựng năng lực phản bác trên cơ sở khoa học.
Vì vậy, trong quá trình giảng dạy và nghiên cứu, cán bộ, giảng viên cần nhận diện chính xác các quan điểm và thủ đoạn chống phá Đảng của các thế lực thù địch. Năng lực nhận diện và kiểm chứng thông tin là một trong những điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng phản bác trong giảng dạy lý luận chính trị. Việc chứng minh tính dân chủ, khoa học trong quy trình xây dựng Văn kiện; làm sâu sắc cơ sở lý luận và thực tiễn của các quyết sách chiến lược; chứng minh tính khả thi của các chủ trương; trang bị năng lực kiểm chứng, phản bác thông tin cho người học và nâng cao bản lĩnh, năng lực của đội ngũ giảng viên là những định hướng cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong giảng dạy lý luận chính trị hiện nayq
Ngày nhận bài: 07/6/2026; Ngày thẩm định: 09/6/2026; Ngày duyệt đăng: 25/6/2026
Email liên hệ: [email protected]
——————————————————
Tài liệu tham khảo
Cục Thống kê (2026), Tình hình kinh tế – xã hội quý IV và năm 2025. Cục Thống kê, ngày 05/01/2026.
Đảng Cộng sản Việt Nam (2026a). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Tập I). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
Đảng Cộng sản Việt Nam (2026b). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Tập II). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
United Nations Development Programme (06/5/2025). Viet Nam maintains high Human Development Index score: UNDP report. UNDP Viet Nam.
(Tạp chí Khoa học chính trị số 05/2026)
